Jak Chiny pokochały homara: Co AI assistant mówi nam o ambicjach Pekinu

OpenClaw, który stał się fundamentem nowej fali innowacji w Państwie Środka. Choć narzędzie zostało stworzone przez austriackiego dewelopera Petera Steinbergera, to właśnie w Chinach zyskało status kultowy, stając się symbolem ambicji Pekinu w wyścigu o dominację w dziedzinie sztucznej inteligencji. Zainteresowanie jest tak ogromne, że Jensen Huang, CEO firmy Nvidia, nazwał OpenClaw „następnym ChatGPT”. Dla chińskich użytkowników, odciętych od zachodnich modeli takich jak Claude czy rozwiązania OpenAI, OpenClaw stał się bramą do nowoczesnej automatyzacji. Dzięki otwartemu kodowi źródłowemu, lokalni inżynierowie i hobbyści mogą dostosowywać go do współpracy z rodzimymi modelami AI, co daje im przewagę, której nie oferują zamknięte systemy z USA.

Lobster jako napęd dla jednoosobowych armii

Dla Wang, młodego inżyniera IT prowadzącego sklep z gadżetami na platformie TikTok, „homar” – jak pieszczotliwie nazywa się w Chinach agenta opartego na OpenClaw – okazał się rewolucją produktywności. Tradycyjne wprowadzanie produktów do sprzedaży, obejmujące opisy, zdjęcia i komunikację z influencerami, pozwalało mu na wystawienie około 12 ofert dziennie. Jego spersonalizowany asystent potrafi przetworzyć 200 ofert w zaledwie dwie minuty, jednocześnie analizując ceny konkurencji w czasie rzeczywistym. To nie jest odosobniony przypadek. Entuzjazm wokół „hodowania homarów” (terminu oznaczającego trenowanie i dostosowywanie agenta do własnych potrzeb) przeniknął do mainstreamu. Znany komik Li Dan opowiadał milionom fanów na platformie Douyin o swojej fascynacji narzędziem, a Fu Sheng, dyrektor generalny Cheetah Mobile, aktywnie promował koncepcję budowania własnych asystentów. W Shenzhen i Pekinie ustawiały się kolejki przed siedzibami gigantów takich jak Tencent i Baidu, gdzie oferowano darmowe, dostosowane wersje narzędzia.

Strategia AI Plus i państwowe dotacje

Popularność OpenClaw nie jest dziełem przypadku, lecz efektem szeroko zakrojonej strategii państwowej znanej jako „AI Plus”. Pekin postawił na integrację sztucznej inteligencji z każdą gałęzią przemysłu – od transportu po opiekę zdrowotną. Lokalne władze, chcąc przypodobać się centralnemu kierownictwu, oferują gigantyczne zachęty finansowe. Miasto Wuxi przeznaczyło do 5 milionów juanów (ok. 726 000 USD) na aplikacje związane z produkcją i robotyką opartą na OpenClaw. Wsparcie rządu ma również wymiar społeczny. Przy stopie bezrobocia wśród młodych przekraczającej 16%, startupy oparte na modelu „jednoosobowej firmy” wspieranej przez AI stają się atrakcyjną alternatywą. Niektóre programy dotacji przewidują nawet 10 milionów juanów dla młodych przedsiębiorców, którzy potrafią wykorzystać agentów AI do budowy dochodowych biznesów bez konieczności zatrudniania personelu.

Wojna stu modeli i bariery regulacyjne

Mimo ogromnego entuzjazmu, chiński rynek AI przypomina obecnie pole bitwy. W ramach tak zwanej „Wojny Stu Modeli”, od 2023 roku powstało ponad 100 różnych rozwiązań, z których zaledwie 10 utrzymało się w ścisłej czołówce. Sukces DeepSeek, otwartoźródłowej platformy stworzonej przez inżynierów z elitarnych chińskich uczelni, pokazał, że lokalny rynek potrafi innowacyjnie omijać zachodnie restrykcje dotyczące eksportu zaawansowanych technologii.

Jednak droga do pełnej dominacji nie jest wolna od przeszkód. Koszty operacyjne, mierzone w zużyciu tokenów, oraz obawy o bezpieczeństwo danych zaczynają studzić zapał niektórych użytkowników. W ostatnim czasie chińskie organy ds. cyberbezpieczeństwa ostrzegły przed ryzykiem związanym z niewłaściwą instalacją OpenClaw, co doprowadziło do zakazu używania narzędzia w wielu agencjach rządowych. To klasyczny dla chińskiego systemu model „nieładu pod kontrolą” – państwo pozwala na dynamiczny rozwój, by w razie potrzeby gwałtownie interweniować.

Strach przed zostaniem w tyle

W Chinach panuje przekonanie, że rok 2026 będzie momentem krytycznym. Jak zauważył państwowy dziennik People’s Daily, osoby, które do tego czasu nie nauczą się „hodować homarów”, mogą bezpowrotnie stracić szansę na konkurencyjność na rynku pracy. Programiści tacy jak Jason przyznają, że ich zespoły rekrutują obecnie wyłącznie osoby z doświadczeniem w obsłudze narzędzi AI, podczas gdy tradycyjne stanowiska są redukowane. OpenClaw stał się czymś więcej niż tylko asystentem – to test inteligencji operacyjnej chińskiego społeczeństwa i efektywności odgórnego sterowania technologią. Choć zachodnie modele wciąż uznaje się za bardziej zaawansowane, masowa adopcja i determinacja w dostosowywaniu otwartych rozwiązań sprawiają, że dystans ten drastycznie się zmniejsza. W świecie, gdzie AI może zarządzać sklepem, inwestować na giełdzie i projektować roboty, chińska lekcja z „homarem” pokazuje, że przyszłość należy do tych, którzy najszybciej okiełznają cyfrowe narzędzia. W obliczu tak intensywnej rywalizacji, chiński rynek AI prawdopodobnie przejdzie konsolidację, w której przetrwają tylko najsilniejsze i najlepiej zintegrowane z państwową strategią modele. OpenClaw udowodnił jednak, że otwartoźródłowe technologie są kluczem do demokratyzacji zaawansowanych narzędzi, pozwalając zwykłym obywatelom stać się częścią technologicznego wyścigu zbrojeń.